• 16-10-2019
  • Nieuwsbrief

Snoei, waar moet u op letten?

In navolging op het vorige nieuwsbriefitem over snoeien, hierbij een vervolg met een aantal uitgangspunten en aandachtspunten bij het uitvoeren van snoeiwerkzaamheden.

Tijdstip

In welke periode kunt u het beste een boom snoeien? 
In principe is snoeien het hele jaar door mogelijk, maar wellicht is voor het grootse deel van de bomen de meest optimale tijd de zomer. Dit is het moment (groeiseizoen) dat de boom de wond snel kan afgrendelen (dit gebeurd niet wanneer de boom niet actief groeit).
Zoals bij veel natuurlijke processen zijn er natuurlijk altijd uitzonderingen. Een aantal soorten is gevoelig voor bloeden, het lekken van water (xyleemsap) uit de snoeiwond. Dit ontstaat door opwaartse druk uit het wortelgestel die sappen door de boom transporteren. Dit  komt voornamelijk voor in het voorjaar. Bomen die in de winter zijn gesnoeid beginnen dan in het voorjaar te bloeden wanneer de sapstroom op gang komt. Bomen die hiervoor gevoelig zijn o.a.: Acer (esdoorn), Betula (berk), Carpinus (haagbeuk) en Junglans (noot). Snoei deze bomen daarom wanneer deze volledig in het blad staan.

Bladoppervlak, de snoeiregel

Bladeren zijn voor een boom van groot belang, door het blad vindt fotosynthese plaats, het omzetten van koolstofdioxide in koolhydraten en glucose. Dit zijn voor de boom belangrijke bestanddelen die invloed hebben op groei, weerstand en conditie. Wanneer er dus te veel bladoppervlak in eens wordt afgesnoeid zal dit effect hebben op de boom. In sommigen gevallen zal de boom dit gaan compenseren door kort-/waterlot te vormen op takken, stam of aan de stamvoet. Dit lijdt op termijn tot onwenselijke snoei. Bomen met een mindere vitaliteit kunnen door snoei nog harder achteruit gaan in vitaliteit. Exacte hoeveelheid en frequentie van snoeien is moeilijk te bepalen en hangt sterk af van de soort, de groeiplaats en de vitaliteit van de boom. Een algemene stelregel in hoeveelheid en frequentie is: snoei om twee twee a drie jaar en nooit meer dan 20% van het bladoppervlak. 

Beperk snoeiwonden

Het verwijderen van een tak zorgt er voor dat er bij een boom een wond ontstaat, en zoals ook bij de mens is zaak dat die wond goed kan genezen. Dit lukt het beste als deze zo klein mogelijk is, met een mooie gladde zaagsnede. Hierdoor kan de boom de wond afgrendelen en investeren in het overgroeien van de wond met callusweefsel. “Een wond die niet goed of op tijd afgrendelt is een opening voor ziekten”. Hoe meer wonden er tegelijkertijd worden aangebracht des te meer energie het de boom kost om dit te herstellen. Probeer dan ook het aantal wonden en wondoppervlak te beperken. Het is daarom ook belangrijk bij jonge bomen al vooruit te kijken naar takken die in te toekomst een probleem zouden opleveren (en een grote snoeiwond), zodat ze al vroegtijdig gesnoeid kunnen worden en maar een kleine wond achterlaten. 

Houd rekening bij het snoeien dat een zware tak veel gewicht heeft en dus kan breken (scheuren) halverwege de zaagsnede.  Snoei zware takken dan ook niet in een keer af, maar verwijder eerst het gewicht. Zorg vervolgens voor een nette zaagsnede bij de takaanzet. Maak daarbij ook een zaagsnede onderaan de tak zodat wanneer de tak uitscheurt, deze niet een heel stuk bast. meeneemt.​

 

 


Wanneer snoeien (Problemen oplossen)

Wanneer er geen (ruimtelijke) beperkingen zijn of esthetische eisen heeft snoei voornamelijk als doel de boom en de omgeving veilig en duurzaam te behouden. Snoeien richt zich dan enkel op toekomstige en acute problemen. Te denken valt dan aan:

·         dode en aangetaste takken
·         gebroken takken
·         dubbele toppen
·         zuigers en elleboogtakken
·         (te-) dikke en breukgevoelige takken
·         takparen en takkransen met plakoksels die op termijn problemen kunnen veroorzaken
·         Waterlot

Veel van bovenstaande problemen kunnen worden voorkomen door al bij jonge bomen begeleidingssnoei toe te passen. Dubbele toppen, zuigers en elleboogtakken, breukgevoelige takken, takparen en takkransen zijn allemaal voorbeelden van problemen die het beste in jong stadium met een snoeischaar verwijderd kunnen worden. Dit vergt wel inzicht van de boomverzorger. 

Snoeivormen

Leibomen
Het snoeien van een leiboom is precisiewerk. Door jonge scheuten te leiden langs draden of een rek kan er een horizontale afscherming worden gecreëerd (een alternatieve vorm van leibomen is de dakvorm).

Kandalaberen
Kandelaberen is eigenlijk een noodgreep voor bomen waarbij een volledig uitgegroeide kroon niet in het beeld of de beschikbare ruimte past.  De typische groeivorm die ontstaat kan ook een esthetisch aantrekkelijk beeld geven. Daarom komt dit in het stedelijk gebied regelmatig voor (pleinen, laantjes).  Een soort die veel gekandelaberd wordt is bijvoorbeeld de plataan.

Opsnoeien
Opsnoeien is het creëren van een kroon die voldoende hoog is voor menselijke bewegingen (verkeer). Er zijn dan ook voor ieder type gebruik eisen opgesteld t.a.v. de doorrijdbare hoogte. Afhankelijk van de soort groeivorm van de kroon en takken wordt er gedurende de jonge fase structureel gesnoeid om deze hoogte te bereiken. Let bij het opsnoeien wel op. Te veel opkronen geeft een ongewenst beeld en zijn de onderste takken van een boom eenmaal verwijderd, dan groeien deze niet meer terug. 

Fruitbomen
Het snoeien van fruitbomen is gericht op productie; hoe meer scheuten met bloesem des te meer productie een boom levert. Het snoeien van fruitbomen is daarom een klus voor een specialist. 

Materiaal

De keuze voor het juiste materiaal is erg belangrijk. Kies altijd voor de minst schadelijke optie. Snoeien met een motorkettingzaag is niet altijd nodig en kan in sommigen gevallen grove wonden veroorzaken. Zorg ervoor dat scharen en messen scherp zijn en je kiest voor de juiste gereedschap voor de situatie. Houdt naast gereedschap ook altijd rekening met passende veiligheidskleding en maatregelen (afzetting, bebording voor omstanders etc.)
·         Snoeischaar
·         Snoeimes
·         Zaag
·         Stokzaag
·         Motorkettingzaag
·         Veiligheidskleding
·         Veiligheidsmaatregelen

NLadviseurs kijkt graag een keer met u mee

Heeft u vragen over snoei van bomen of twijfelt u over de juiste aanpak? NLadviseurs maakt graag een keer een ronde met u over uw terrein om met u mee te kijken bij het snoeien en u te wijzen op voorkomende problemen. Neem gerust en vrijblijvend contact met ons op: 
info@nladviseurs.nl / 026 7851440

 

Bekijk vergelijkbare posts