• 24-10-2018
  • Beheer

De toekomstboom in beeld

Hoe ziet het bos op uw golfbaan er over 50 jaar uit? Veel mensen zullen denken aan mooie volwassen bomen met goed uitgegroeide kronen met een mooie afwisseling in soorten, leeftijden en kleur. Op een aantal plekken in de baan grote solitaire bomen, die opvallen en sturing geven aan het spel. Maar hoe kom je tot een dergelijk eindbeeld? 

Staat een boom solitair, heeft hij de ruimte en zijn de bodemomstandigheden goed, dan zal hij min of meer vanzelf uitgroeien tot een gezonde boom met een brede kroon rondom. Staan bomen bij elkaar, in een bos of langs paden of spelgebied, dan kan het nodig zijn beheer uit te voeren en te sturen in de natuurlijke processen.

Concurrentie

Op veel golfbaan zijn bosvakken of plantvakken aanwezig. Daarbinnen concurreren bomen met elkaar. Dat is prima, de zwakkere en zieke bomen zullen eerder uitvallen en dood gaan, waarna andere bomen weer meer ruimte krijgen, of open plekken ontstaan waar natuurlijke verjonging de kans krijgt en jonge bomen vanzelf weer uitgroeien tot de volgende generatie. Op plekken die buiten spel liggen en waar geen golfers of wandelaars langs komen is het natuurlijk ‘wegvallen’ van bomen dan ook geen probleem. 

Sturen in toekomstbeeld

Vaak zijn op golfbanen echter veel plekken waar we liever sturen in deze natuurlijke processen door het uitvoeren van beheer. Het gaat met name om plekken langs paden, gebouwen en locaties waar veel golfers komen. Het uitvoeren van beheer helpt om risico’s te vermijden, en naar het toekomstbeeld toe te werken!

​Een manier om dit te doen is bijvoorbeeld het aanwijzen van toekomstbomen. Een toekomstboom is een boom die men helemaal wil laten uitgroeien en volwassen worden, meestal zijn dit bomen die een lange verwachtte levensduur en een goede standplaats hebben en goed passen in de visie van de golfbaan. Een baan op zandgrond kan bijvoorbeeld een beuk of grove den als toekomstbomen kiezen, terwijl dat op een baan met kleigrond een eik of iep kan zijn. Wanneer de golfbaan op de zandgrond al heel veel beuken en grove dennen heeft, en in de visie staat dat een grotere soortspreiding wenselijk is, kan er juist voor gekozen worden eiken, berken of andere soorten aan te wijzen als toekomstbomen. De beuken en grove dennen zijn in dat geval bij een dunning ondergeschikt aan de eiken en berken en andere soorten die binnen de toekomstvisie passen.

Eens in de ca zes jaar kan een deskundige een ronde maken door een aantal bosvakken en een aantal bomen blessen. Tijdens het blessen worden met een spuitbus markeringen aangebracht op bomen die in de winter kunnen worden gedund. De deskundige houdt hierbij het wenselijk toekomstbeeld voor ogen en zorgt er voor dat toekomstbomen de ruimte krijgen. 

 

Elzen aan het water, een mooi beeld voor een park of polderbaan.

 

Blessen van populieren, de overige bomen krijgen zo meer ruimte.

Jong plantvak na dunning

Aanwas van hout versus dunning

Afhankelijk van het type bodem en de voorkomende bomen groeit een bos in Nederland zo’n 5 tot 10 kuub hout per hectare per jaar. Een 18 holes polderbaan heeft vaak zo'n 5-10 hectare bos, een 18 holes bosbaan gaat al gauw richting de 20 hectare. Staat er 10 hectare bos op een golfbaan, dan groeit dit dus jaarlijks ca. 75 kuub. 

Wanneer een boom wordt gekapt, een boom van ca 20-30 cm diameter, zal deze zo’n halve kuub hout bevatten. Wanneer een golfbaan dus ongeveer de hoeveelheid bos op de baan wil behouden en niet te veel wil laten uitdijen, dan zullen er dus jaarlijks zo’n 150 bomen van gemiddeld 20-30cm moeten verdwijnen. Dit betekent dus dat in een jonge opstand regelmatig gedund moet worden om de andere bomen de ruimte te geven. Wanneer géén sprake is van natuurlijke verjonging, is het verstandig ook regelmatig een aantal jonge bomen aan te planten. Wanneer meer gekapt wordt, bijvoorbeeld door ziekte (denk aan essentaksterfte), dan is het zeker nodig hier ook een aantal jonge bomen aan te planten.

Op golfbanen (en daarbuiten is het meestal niet minder) stuit men regelmatig op weerstand als het gaat om het verwijderen van bomen. Meestal met als reden dat men niet begrijpt waarom gezonde bomen worden gekapt. Dan is het van belang dat voor de kap of rond de tijd dat er geblest wordt goed gecommuniceerd wordt dat dunning nodig is om de toekomstbomen goed te laten groeien, zodat dit mooie grote bomen worden.

Lees hier meer over boombeheer in de praktijk

Bekijk vergelijkbare posts